Pozostałe SACHS

SACHS piasty planetarne 

Ernsta Sachs w 1903 wprowadził na rynek piastę wolnobiegową pod nazwą Torpedo. Nazwa ta szybko się przyjęła i zaistniała w nazewnictwie rowerowym na stałe. Do czasów obecnych mechanizm torpeda nie zmienił się zbytnio. W 1895 Ernst Sachs, razem ze swoim wspólnikiem Karlem Fichtelem, założył firmę, która dziś jest koncernem na skalę światową: Fichtel & Sachs AG w Schweinfurcie. Po pewnym czasie przedsiębiorstwo to zaczęło się specjalizować w produkcji komponentów samochodowych. Dział produkcji piast i komponentów rowerowych został w 1997 wykupiony przez amerykański koncern SRAM.

Części do piast planetarnych Sachs

Części do piast planetarnych mogą służyć do wymiany poszczególnych elementów mechanizmu lub całych podzespołów. Ma to znaczenie szczególnie w rowerach, w których sama piasta, korpus oraz zaplecione koło pozostają w dobrym stanie. Zużycie mechaniczne dotyczy przede wszystkim części pracujących pod obciążeniem, elementów łożyskowania oraz podzespołów odpowiedzialnych za załączanie kolejnych przełożeń.

Do części wymagających kontroli podczas serwisu należą między innymi łożyska i bieżnie, zapadki, sprężyny, elementy sprzęgieł oraz części mechanizmu sterującego. Zużycie powierzchni współpracujących ze sobą może powodować zwiększone luzy, głośniejszą pracę albo problemy z prawidłowym przenoszeniem napędu. Osobnej kontroli wymagają elementy sterowania zmianą biegów, ponieważ ich niewłaściwa regulacja może dawać objawy podobne do uszkodzenia przekładni.

Wymiany mogą wymagać również uszczelnienia oraz elementy odpowiedzialne za prawidłowe smarowanie i ochronę wnętrza piasty przed zanieczyszczeniami. Podczas regularnego serwisu sprawdza się stan środka smarnego i usuwa stare zanieczyszczenia. Zakres takich prac powinien odpowiadać konstrukcji konkretnego modelu Sachs, ponieważ poszczególne generacje piast różnią się budową wewnętrzną.

Jeżeli zużycie obejmuje większą część przekładni, rozwiązaniem może być wymiana kompletnego wkładu piasty zamiast wielu pojedynczych elementów. Przy każdej takiej naprawie istotne jest dokładne oznaczenie modelu. Liczba biegów nie wystarcza do potwierdzenia zgodności wkładu, elementów sterowania, łożysk czy innych części wewnętrznych z konkretną piastą Sachs.

Ważniejsze części do piast planetarnych Sachs

Części do piast planetarnych Sachs obejmują zarówno pojedyncze elementy jak i całego mechanizmu. Poszczególne komponenty odpowiadają za przenoszenie napędu, wybór przełożenia, obrót piasty oraz prawidłową pracę układu sterowania. Do najważniejszych rodzajów części należą:

• wkłady piast – obejmują wewnętrzny mechanizm odpowiedzialny za realizację przełożeń. Przykładem jest wkład piasty Sachs 5v HSX140 przeznaczony do konstrukcji 5-biegowej. Wymiana wkładu pozwala zastąpić większą część mechanizmu bez konieczności wymiany całego zaplecionego koła, pod warunkiem zachowania zgodności z korpusem piasty;
• elementy przekładni planetarnej – obejmują koła zębate i współpracujące z nimi części odpowiedzialne za uzyskiwanie kolejnych przełożeń. Uszkodzenie zębów lub powierzchni współpracujących może powodować przeskakiwanie napędu albo nieprawidłowe działanie określonych biegów;
• zapadki i sprężyny – odpowiadają za załączanie wybranych elementów mechanizmu. Zużyta zapadka, osłabiona sprężyna lub ograniczona swoboda ruchu tych części może zakłócić prawidłowe przenoszenie momentu obrotowego;
• łożyska – odpowiadają za płynny obrót elementów piasty. Zużycie kulek, koszyków lub powierzchni bieżni może powodować wyczuwalny luz, opór podczas obracania koła albo nierówną pracę mechanizmu;
• elementy sterowania – przekazują ruch linki do mechanizmu zmiany przełożeń. Zależnie od wersji piasty mogą mieć inną konstrukcję, dlatego ich zgodność trzeba ustalać na podstawie dokładnego modelu Sachs, a nie wyłącznie liczby biegów.

Przy doborze części istotne jest rozróżnienie usterki przekładni od problemu z jej sterowaniem. Nieprawidłowo ustawiony lub zużyty element sterujący może powodować podobne objawy jak uszkodzenie części znajdujących się wewnątrz piasty. Z tego względu przed wymianą wkładu lub elementów przekładni należy najpierw ustalić źródło problemu i dokładne oznaczenie piasty.

Jak działa planetarna piasta wielobiegowa Sachs?

Piasta wielobiegowa Sachs zmienia przełożenia wewnątrz korpusu tylnej piasty. Podstawą jej działania jest przekładnia planetarna złożona z koła słonecznego, kół planetarnych osadzonych w koszu oraz koła pierścieniowego z uzębieniem wewnętrznym. Odpowiednie połączenie tych elementów pozwala zmienić zależność pomiędzy obrotem tylnej zębatki a obrotem koła.

W zależności od wybranego biegu mechanizm może przekazywać napęd przez przekładnię w sposób powodujący zmniejszenie przełożenia, zapewniać przełożenie bezpośrednie albo zwiększać przełożenie. W praktyce oznacza to możliwość uzyskania lżejszych biegów do ruszania i jazdy pod obciążeniem oraz cięższych przełożeń do jazdy z większą prędkością. Zmiana odbywa się bez przesuwania łańcucha pomiędzy kilkoma zębatkami.

W 5-biegowych konstrukcjach Sachs Pentasport zastosowano złożone koła planetarne współpracujące z różnymi kołami słonecznymi. Pozwala to uzyskać dwa przełożenia redukujące, bieg bezpośredni oraz dwa przełożenia zwiększające. W zależności od wybranego biegu mechanizm zmienia element przekazujący napęd na korpus piasty.

Za wybór biegu odpowiada układ sterowania połączony z elementami znajdującymi się przy osi i wewnątrz piasty. Przesunięcie mechanizmu zmienia położenie sprzęgieł lub elementów blokujących odpowiednią część przekładni. Z tego powodu prawidłowe działanie piasty zależy nie tylko od stanu kół zębatych, ale również od zapadek, sprężyn, sprzęgieł i części sterujących. Zużycie lub nieprawidłowe ustawienie jednego z tych elementów może uniemożliwić prawidłowe załączenie konkretnego przełożenia.

Wkład piasty Sachs 5v HSX140

Wkład piasty Sachs 5v HSX140 jest zespołem wewnętrznym przeznaczonym do 5-biegowej piasty planetarnej Sachs. Wkład stanowi zasadniczą część mechanizmu odpowiedzialnego za zmianę i przenoszenie przełożeń. Jego wymiana pozwala naprawić mechanizm bez zastępowania całego koła, jeżeli korpus piasty, obręcz i szprychy pozostają w stanie umożliwiającym dalszą eksploatację.

Wymiana kompletnego wkładu ma znaczenie przede wszystkim przy poważniejszym zużyciu lub uszkodzeniu mechanizmu wewnętrznego. Dotyczy to sytuacji, w których naprawa wymagałaby wymiany kilku współpracujących części przekładni. Pozwala to zachować zewnętrzny korpus piasty i nie wymaga ponownego zaplatania koła, o ile nowy wkład jest zgodny z posiadaną wersją piasty.

Objawami mogącymi wskazywać na problem z mechanizmem wewnętrznym są między innymi przeskakiwanie napędu pod obciążeniem, brak możliwości prawidłowego załączenia określonego biegu lub nieprawidłowe przenoszenie momentu obrotowego. Takie symptomy nie przesądzają jednak o konieczności wymiany wkładu. Podobne problemy może powodować niewłaściwa regulacja lub zużycie elementów sterujących zmianą przełożeń.

Przed zastosowaniem wkładu HSX140 trzeba potwierdzić zgodność z konkretną piastą. Sama informacja, że mechanizm ma pięć biegów, nie jest wystarczająca. W 5-biegowych piastach Sachs występowały różne konstrukcje i systemy sterowania, dlatego podstawą doboru powinno być oznaczenie posiadanej piasty oraz porównanie jej wersji z przeznaczeniem wkładu HSX140.

Sachs, niemieckich części rowerowych dobrej klasy

Sachs wywodzi się z niemieckiego przedsiębiorstwa Fichtel & Sachs związanego ze Schweinfurtem w Bawarii. Firma rozwijała rozwiązania mechaniczne wykorzystywane w pojazdach, a istotną część jej działalności stanowiły podzespoły rowerowe. Marka jest szczególnie kojarzona z piastami wielobiegowymi, łańcuchami oraz elementami napędów rowerowych.

Wśród najbardziej rozpoznawalnych konstrukcji Sachs znalazły się piasty planetarne przeznaczone do rowerów miejskich i użytkowych. Firma rozwijała zarówno proste mechanizmy wielobiegowe, jak i bardziej rozbudowane konstrukcje, takie jak 5-biegowy Pentasport. Piasty tego typu łączyły przekładnię zmiany biegów z zamkniętą konstrukcją umieszczoną wewnątrz tylnej piasty.

Ważnym momentem w historii rowerowej części marki był rok 1997. Amerykański producent komponentów rowerowych SRAM przejął Sachs. Transakcja obejmowała doświadczenie niemieckich inżynierów i specjalistów zajmujących się metalurgią, a także działalność związaną z produkcją łańcuchów oraz piast z przekładniami wewnętrznymi. Rozwiązania rozwijane wcześniej przez Sachs stały się w ten sposób częścią działalności SRAM.

Schweinfurt pozostaje ważnym miejscem dla branży rowerowej również obecnie. SRAM prowadzi tam swoje największe europejskie centrum rozwoju i szkoleń, w którym projektowane i testowane są komponenty napędów rowerowych.

Kiedy wymienić wkład piasty Sachs zamiast całej piasty?

Wymiana wkładu piasty Sachs może być uzasadniona wtedy, gdy usterka dotyczy mechanizmu wewnętrznego, natomiast korpus piasty i pozostałe elementy koła są nadal sprawne. Pozwala to zachować obręcz, szprychy oraz zaplecione koło. Nie ma wtedy potrzeby wymiany kompletnej piasty i ponownego zaplatania koła.

Wkład należy brać pod uwagę przy zużyciu lub uszkodzeniu kilku współpracujących elementów przekładni. Sygnałem do dokładnej diagnostyki może być przeskakiwanie napędu pod obciążeniem, brak jednego lub kilku przełożeń, problemy z załączaniem biegu albo nieprawidłowe przenoszenie momentu obrotowego. Przed wymianą trzeba jednak wykluczyć prostsze przyczyny, takie jak nieprawidłowa regulacja sterowania zmianą biegów.

Wymiana samego wkładu ma sens również wtedy, gdy korpus piasty nie ma uszkodzeń mechanicznych, a elementy łożyskowania i powierzchnie współpracujące z wkładem pozwalają na dalszą eksploatację. Jeżeli natomiast uszkodzona jest także obudowa, oś, bieżnie niewymienne razem z wkładem lub inne zasadnicze elementy piasty, naprawa poprzez wymianę samego mechanizmu wewnętrznego może być niewystarczająca.

Kluczowa jest zgodność części zamiennej. Pięć przełożeń nie oznacza automatycznie kompatybilności z każdą 5-biegową piastą Sachs. Przed montażem wkładu trzeba sprawdzić oznaczenie i wersję posiadanej piasty oraz sposób sterowania mechanizmem. Dopiero po potwierdzeniu zgodności można zdecydować, czy wymiana wkładu pozwoli zachować dotychczasowy korpus i całe koło.